PhongNang.comPhong Năng
Điện dự phòng khi mất điện: chọn, tính và đặt

Đặt máy phát điện ở đâu cho an toàn: khí CO, khoảng cách và mái che khi mưa

Máy phát điện chạy xăng dầu phải đặt ngoài trời, xa cửa và cửa sổ. Những chỗ tuyệt đối không đặt, cách che mưa không quây kín và dấu hiệu ngộ độc khí CO.

A small generator under an open-sided tin roof shelter on a raised brick platform in a garden, exhaust facing an empty field, wide shot, fresh morning light

Máy phát điện chạy xăng hoặc dầu chỉ được đặt ngoài trời, trên nền khô, cách xa cửa ra vào, cửa sổ và lỗ thông gió của nhà mình lẫn nhà hàng xóm, ống xả quay về phía không có người; không bao giờ chạy máy trong nhà, gara, hiên quây kín, gầm cầu thang hay nhà kho, kể cả khi mở cửa. Khói máy chứa khí CO không màu, không mùi, gây ngộ độc trước khi người trong nhà kịp nhận ra.

Nhiều tai nạn xảy ra đúng vào đêm mưa bão: trời mưa to nên chủ nhà kéo máy vào hiên, vào gara cho khỏi ướt. Phần dưới nói vì sao làm vậy nguy hiểm, chọn chỗ đặt ngoài trời thế nào, che mưa ra sao mà không biến chỗ đặt máy thành buồng kín, đi dây từ máy vào nhà an toàn, và nhận ra sớm dấu hiệu ngộ độc khí CO.

Vì sao khí CO từ máy phát nhỏ nguy hiểm hơn người ta nghĩ

Động cơ đốt xăng, dầu luôn sinh ra khí CO. Ngoài trời thoáng, khí này tan nhanh. Trong một không gian có mái, có tường, khí tích lại dần, và vì nó không màu, không mùi, người trong nhà không thấy cay mắt hay khó chịu như khi ngửi khói bếp. Mùi khói xăng mà mũi ngửi được không cho biết lượng CO đang bao nhiêu.

Nhiều người nghĩ mở cửa sổ, mở cửa gara là đủ. Không đủ. Luồng gió trong nhà không đều, có góc khí đọng lại, và khi gió đổi chiều, khói bị thổi ngược vào. Máy đặt ngoài sân nhưng sát cửa sổ phòng ngủ cũng nguy hiểm theo cách tương tự, vì khói lùa vào phòng đúng lúc mọi người đang ngủ.

Ngộ độc CO hay xảy ra ban đêm vì người ngủ không cảm nhận được dấu hiệu sớm. Khi nhiều người trong nhà cùng đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, mệt lả vào lúc máy đang chạy, đó là dấu hiệu phải xử lý ngay chứ không phải cảm cúm. Đưa mọi người ra chỗ thoáng, tắt máy nếu làm được mà không phải ở lâu trong vùng khói, và gọi 115.

Những chỗ tuyệt đối không đặt máy

Danh sách dưới đây không có ngoại lệ, kể cả khi chạy "chỉ một lát", kể cả khi đã mở hết cửa.

  • Trong nhà, trong phòng khách, phòng bếp, kể cả gian bếp rộng ở nhà quê.
  • Gara, nhà để xe, kể cả khi cửa cuốn mở hết.
  • Hiên trước hoặc hiên sau có quây bạt, quây tôn ba mặt.
  • Gầm cầu thang, gầm nhà sàn có vách che, nhà kho, chuồng trại có mái và vách.
  • Ngay dưới cửa sổ, sát cửa ra vào, sát lỗ thông gió, khe thông gió của điều hoà.
  • Sát tường nhà hàng xóm, cạnh cửa sổ hay cửa ra vào của nhà bên cạnh.
  • Trong lều, trong chòi kín, trong khoang thuyền, trong thùng xe.

Ở nhà ống san sát không có sân trước hay sân sau, đôi khi không có chỗ nào vừa ngoài trời vừa xa cửa. Trường hợp này nói thật: máy phát không hợp với nhà đó. Bộ lưu điện cho modem, đèn tích điện và trạm sạc dự phòng là lựa chọn an toàn hơn, dù chạy được ít thiết bị hơn.

Chọn chỗ đặt ngoài trời theo năm bước

Làm việc này vào một ngày trời quang, trước mùa mưa bão, không đợi tới đêm mất điện mới đi tìm chỗ.

  1. Đọc sổ hướng dẫn của máy. Nhiều sổ ghi khoảng cách tối thiểu tới tường, cửa, vật dễ cháy. Nếu sổ không ghi, coi vài mét là mức sàn, càng xa nhà càng tốt.
  2. Tìm hướng gió thường gặp. Đứng ở chỗ định đặt máy, để ý gió hay thổi từ phía nào vào mùa mưa. Ống xả nên quay theo chiều gió đi ra xa nhà, không quay về phía cửa.
  3. Kiểm nền. Nền phải phẳng, chắc, không đọng nước khi mưa to. Ở vườn trũng hay nhà ven biển dễ ngập, làm bệ gạch hoặc kệ sắt kê cao máy.
  4. Tránh vật dễ cháy. Không đặt cạnh đống rơm, củi, can xăng, bạt nhựa, hàng rào tre khô. Ống xả và thân máy rất nóng khi chạy.
  5. Tính đường dây và đường đi. Chỗ đặt phải đi tới được bằng lối an toàn khi trời tối, mưa trơn. Dây từ máy vào nhà đi theo lối không ai vấp, không bị xe cán.

Đánh dấu chỗ đó lại, làm sẵn bệ và mái che. Khi mất điện, việc duy nhất phải làm là đẩy máy ra đúng chỗ, không phải đứng giữa mưa suy nghĩ.

Che mưa thế nào mà không thành buồng kín

Đa số máy phát nhỏ không được thiết kế để chạy dưới mưa. Nước vào ổ cắm, vào bảng điều khiển trên máy gây chập điện, và người đứng ở nền ướt cắm rút phích là có nguy cơ bị giật. Vì vậy máy cần mái che, nhưng mái che phải hở.

Cách hay gặp và đúng: một mái tôn hoặc mái fibro xi măng trên bốn cột, cao hơn máy đủ để khói thoát lên, bốn phía hở hoàn toàn, mái đua ra đủ để mưa tạt không hắt vào ổ cắm. Không quây bạt quanh, không đặt máy sát góc tường có mái hắt. Một số nơi bán sẵn khung che có lỗ thông, nhưng khung đó vẫn phải đặt ngoài trời, xa nhà như chỗ đặt máy.

Không trùm bạt lên máy đang chạy, không đặt máy dưới mái hiên nhà dù hiên hở, vì khói theo mái hiên trườn vào trong. Khi gió bão quá mạnh, mưa tạt ngang, tắt máy và chịu mất điện thêm một lúc an toàn hơn là kéo máy vào chỗ kín.

Tay phải khô khi cắm rút phích, chân đứng chỗ khô, đi dép cao su. Nếu máy đã bị ướt, đợi thợ xem trước khi nổ lại.

Dây từ máy vào nhà: những điều chủ nhà tự kiểm được

Dùng dây kéo dài loại ngoài trời, đúng cỡ. Dây quá nhỏ so với tải sẽ nóng. Hỏi thợ điện cỡ dây phù hợp với tổng tải và quãng dây từ máy vào nhà; quãng càng dài, dây càng phải lớn.

Một đoạn liền, không nối nhiều đoạn. Mỗi chỗ nối là một điểm có thể nóng, có thể ướt. Nếu phải nối, chỗ nối phải nằm chỗ khô, kê cao khỏi nền.

Không luồn dây qua khe cửa bị đóng kẹp. Cửa đóng đè lên dây làm dập vỏ cách điện. Chừa một lỗ luồn dây cố định, có nắp che, do thợ làm sẵn, hoặc để cửa hé có chèn.

Không cắm dây từ máy vào ổ điện trong tường. Dây hai đầu đực cắm ngược vào ổ tường là cách đẩy điện ngược lên lưới, nguy hiểm cho thợ điện lực và cho chính nhà bạn. Đưa điện máy phát vào hệ dây nhà chỉ qua bộ chuyển nguồn do thợ có chứng chỉ lắp.

Kiểm vỏ dây mỗi mùa. Dây để kho lâu bị chuột cắn, nứt vỏ. Trước mùa mưa bão, trải dây ra, nhìn và sờ dọc dây, thấy chỗ nứt, chỗ phồng thì thay đoạn khác.

Đầu báo khí CO: một món nhỏ nên có trong nhà dùng máy phát

Đầu báo khí CO chạy pin là thiết bị nhỏ, gắn tường, kêu to khi nồng độ khí CO trong phòng lên mức nguy hiểm. Nó khác đầu báo khói: đầu báo khói không phát hiện CO, và ngược lại. Nhà dùng máy phát, bếp than, bếp củi trong nhà nên có ít nhất một đầu báo CO ở khu phòng ngủ.

Vị trí gắn và độ cao gắn theo hướng dẫn đi kèm thiết bị. Thử còi theo lịch ghi trong sổ, thay pin khi máy báo pin yếu, thay cả thiết bị khi hết tuổi thọ ghi trên vỏ. Đầu báo kêu lúc máy phát đang chạy thì không đi tìm nguyên nhân trong nhà: đưa mọi người ra ngoài trước, sau mới xét.

Đầu báo CO không thay cho việc đặt máy đúng chỗ. Nó là lớp phòng hờ thứ hai, cho những đêm gió đổi chiều hoặc ai đó trong nhà lỡ kéo máy vào gần.

Ở chòi rẫy, trại nuôi, bờ ao: những chỗ dễ đặt sai

Ở nhà vườn và trang trại, chỗ rộng thì nhiều nhưng cái sai lại khác. Người ta hay đặt máy trong chòi canh cho khỏi trộm, trong chuồng trại cho tiện kéo dây tới máy sục khí, hoặc dưới gầm nhà sàn cho khỏi mưa. Cả ba chỗ đều là không gian có mái và vách, khói không thoát kịp. Người ngủ lại canh rẫy, canh ao qua đêm trong chòi là người gặp nguy nhất.

Vật nuôi cũng bị ngộ độc khí CO. Máy đặt sát chuồng gà, chuồng heo có vách kín vào ban đêm có thể làm vật nuôi chết hàng loạt mà sáng ra chủ trại không hiểu vì sao.

Cách làm đúng ở trại là dựng một mái che riêng cho máy, cách chòi và chuồng một khoảng, rồi kéo dây tới tải. Chống trộm bằng khung lồng sắt hở có khoá, xích máy vào bệ, chứ không bằng cách nhốt máy vào phòng kín. Bờ ao thì kê máy cao, xa mép nước, để khi trời mưa bờ sạt hay nước dâng, máy và dây không chạm nước. Đường dây đi ngang lối người và xe qua lại phải treo cao hoặc luồn ống, thợ điện làm.

Bảng tự kiểm trước mỗi lần nổ máy

In bảng này dán gần chỗ cất máy. Mỗi lần nổ máy đọc lướt một lượt, mất chưa tới một phút.

KiểmĐúng làNếu sai
Chỗ đặtNgoài trời, trên bệ, dưới mái che hởKhông nổ máy, đưa ra đúng chỗ
Ống xảQuay ra xa cửa, xa cửa sổ, xuôi gióXoay máy lại trước khi nổ
Nhiên liệuĐổ khi máy đã nguội, can cất xa máyĐợi máy nguội rồi mới đổ
DâyMột đoạn liền, khô, vỏ lànhThay dây hoặc chỉ chạy thiết bị gần
Ổ cắm, tayỔ khô, tay khô, chân đứng chỗ khôLau khô, đợi tạnh mưa
Trong nhàĐầu báo CO còn pin, cửa sổ gần máy đóngThay pin, đóng cửa sổ phía máy
Trẻ em, vật nuôiKhông ai chơi gần máyRào tạm hoặc dặn người lớn trông

Đổ thêm xăng lúc máy đang chạy hoặc còn nóng là nguyên nhân cháy hay gặp. Tắt máy, đợi nguội, rồi mới đổ, lau sạch chỗ xăng rơi trước khi nổ lại.

Câu hỏi thường gặp

Mở hết cửa thì có chạy máy phát trong gara được không?

Không được. Khói vẫn tích lại ở góc gara và lùa vào nhà theo cửa thông, khí CO không màu không mùi nên không ai nhận ra. Máy phát chỉ chạy ngoài trời, xa cửa và cửa sổ.

Máy phát nên đặt cách nhà bao xa?

Đọc khoảng cách tối thiểu ghi trong sổ hướng dẫn của máy. Nếu sổ không ghi, coi vài mét là mức sàn, xa hơn càng tốt, ống xả quay ra phía không có cửa và xuôi theo hướng gió thường gặp.

Trời mưa to có chạy máy phát được không?

Được nếu máy đặt dưới mái che hở bốn phía, kê cao khỏi nước đọng, ổ cắm không bị mưa tạt và tay người cắm khô. Khi mưa tạt ngang không che nổi, tắt máy an toàn hơn kéo máy vào chỗ kín.

Dấu hiệu ngộ độc khí CO khi đang chạy máy phát là gì?

Đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, mệt lả, buồn ngủ bất thường, nhất là khi nhiều người trong nhà cùng bị một lúc. Đưa mọi người ra chỗ thoáng ngay, tắt máy nếu an toàn và gọi 115.

Đầu báo khói có báo được khí CO không?

Không. Đầu báo khói và đầu báo CO là hai thiết bị khác nhau. Nhà dùng máy phát, bếp than hay bếp củi nên gắn thêm đầu báo khí CO chạy pin ở khu phòng ngủ.

Nhà ống không có sân thì đặt máy phát ở đâu?

Nếu không có chỗ vừa ngoài trời vừa xa cửa, máy phát không hợp với nhà đó. Nên dùng bộ lưu điện cho modem, đèn tích điện và trạm sạc dự phòng cho những thiết bị thiết yếu.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138