PhongNang.comPhong Năng
Điện dự phòng khi mất điện: chọn, tính và đặt

Trạm sạc dự phòng di động: đọc dung lượng thật, công suất xả và cách sạc lại

Trạm sạc dự phòng di động chạy được gì khi mất điện: đổi mAh sang Wh, trừ hao khi xuất 220V, đọc công suất xả liên tục và tính thời gian sạc lại bằng ví dụ.

A portable power station on a wooden veranda floor with a folding solar panel propped in the yard, an older couple walking away, wide shot, golden late afternoon light

Một trạm sạc dự phòng di động chạy được bao lâu tuỳ dung lượng đổi ra Wh, trừ phần hao khi xuất điện 220V, chia cho tổng tải; còn chạy được thiết bị nào thì tuỳ công suất xả liên tục và mức chịu đỉnh khi động cơ khởi động. Hợp nhất với quạt, đèn, modem, sạc điện thoại, máy tính xách tay trong một đêm mất điện; chạy điều hoà hay bếp điện thì chỉ được chốc lát.

Phần dưới chỉ cách đổi đơn vị khi hộp ghi mAh, tính số giờ cho một nhóm tải giả định, phân biệt công suất xả với dung lượng, so các cách sạc lại (ổ điện, tấm pin gấp, ổ xe, máy phát) và những nguyên tắc cất giữ, dùng trong nhà cho an toàn.

Đọc dung lượng: Wh mới là con số so được

Hộp ghi Wh. Dễ nhất. Một trạm ghi 1.000Wh nghĩa là trên giấy nó chứa đủ để chạy tải 100W trong 10 giờ, trước khi trừ hao.

Hộp ghi mAh. Con số mAh thường tính ở điện áp của từng cell pin, khoảng 3,6 tới 3,7V, nên trông rất lớn. Đổi ra Wh: lấy mAh chia 1.000 ra Ah, nhân điện áp. Ví dụ giả định 270.000mAh ở 3,7V: 270 × 3,7 = 999Wh, tức cỡ 1.000Wh, không phải con số "khổng lồ" như cảm giác ban đầu.

mAh mà không ghi điện áp. Không so được. Hỏi người bán con số Wh, hoặc tìm trong sổ hướng dẫn. Ghi mAh mà giấu điện áp là dấu hiệu nên cẩn thận.

Dung lượng dùng được qua ổ 220V. Khi xuất điện xoay chiều, bộ đổi điện bên trong hao một phần. Ví dụ giả định hao 15%: 1.000 × 0,85 = 850Wh dùng được. Xuất qua cổng USB hoặc cổng 12V thì hao ít hơn, vì vậy sạc điện thoại, chạy quạt 12V qua các cổng đó đỡ phí hơn.

Ví dụ giả định: một đêm mất điện với trạm 1.000Wh

Ví dụ giả định, dung lượng dùng được qua ổ 220V lấy 850Wh như mục trên. Công suất tải lấy theo nhãn thiết bị; tủ lạnh tính theo mức trung bình vì máy nén chạy ngắt quãng.

Nhóm tảiCông suấtPhép tínhThời gian khoảng
Quạt 40W + 3 bóng LED 10W + sạc 2 điện thoại 20W90W850 ÷ 909 giờ
Chỉ modem 10W + 1 bóng LED 10W20W850 ÷ 20hơn 40 giờ
Tủ lạnh, trung bình 60W (giả định)60W850 ÷ 6014 giờ
Nồi cơm điện lúc nấu 700W700W850 ÷ 700hơn 1 giờ, đủ một nồi
Điều hoà nhỏ 900W900W850 ÷ 900chưa tới 1 giờ

Dòng điều hoà cho thấy vì sao lời rao "trạm sạc chạy được điều hoà" đúng mà vô ích: chạy được, nhưng chưa tới một giờ, và chỉ khi công suất xả liên tục của trạm lớn hơn công suất điều hoà. Dòng modem cho thấy điều ngược lại: tải nhỏ thì trạm giữ được rất lâu, thậm chí qua hơn một ngày.

Với tủ lạnh, ngoài dung lượng còn phải xét lúc máy nén khởi động. Ví dụ giả định tủ chạy 150W nhưng khởi động khoảng 600W trong vài giây; trạm phải chịu được đỉnh đó, xem mục sau.

Công suất xả: con số quyết định trạm "kéo nổi" gì

Dung lượng là bình chứa, công suất xả là cỡ vòi. Một trạm 1.000Wh có thể chỉ xả liên tục 500W, trong khi một trạm 500Wh khác xả được 1.000W. Cắm thiết bị vượt công suất xả, trạm tự ngắt dù pin còn đầy.

Sổ hướng dẫn thường ghi hai mức: xả liên tục và xả đỉnh trong chốc lát. Mức đỉnh dành cho động cơ lúc khởi động. Tủ lạnh, bơm nhỏ, quạt cây thường cần mức đỉnh lớn gấp vài lần lúc chạy; trạm có đỉnh thấp sẽ báo quá tải ngay khi máy nén đóng.

Một số trạm có chế độ tăng công suất cho thiết bị sinh nhiệt (ấm, máy sấy) bằng cách hạ điện áp ra. Ấm sẽ đun được nhưng chậm hơn. Chế độ này không dùng cho thiết bị có động cơ hoặc mạch điện tử.

Cách chọn thực tế: liệt kê thiết bị muốn chạy cùng lúc, cộng công suất, chừa phần dư, và lấy thiết bị khởi động mạnh nhất để so với mức đỉnh. Nếu muốn chạy bơm nước 750W thì trạm cỡ gia đình thường không phải lựa chọn hợp, nên nghĩ tới máy phát hoặc bơm nước lên bồn trước khi mất điện.

Bốn cách sạc lại trạm và mỗi cách mất bao lâu

Thời gian sạc lại quyết định trạm có giúp được khi mất điện kéo dài nhiều ngày hay không. Các số dưới là ví dụ giả định cho trạm 1.000Wh, chưa tính hao khi sạc nên thực tế lâu hơn chút.

Cách sạcVí dụ giả địnhThời gian khoảngGhi chú
Ổ điện lướiSạc vào 500W1.000 ÷ 500 = 2 giờNhanh nhất, chỉ dùng được khi còn điện, nên sạc đầy trước mùa bão
Tấm pin mặt trời gấpTấm 200W, ra thực tế 70%, nắng tốt tương đương 4 giờ200 × 0,7 × 4 = 560Wh mỗi ngàyKhoảng hai ngày nắng mới đầy, ngày mưa gần như không đáng kể
Ổ 12V trên xe ô tôSạc vào khoảng 100W1.000 ÷ 100 = 10 giờChỉ sạc khi xe đang nổ máy ngoài trời, không nổ máy trong gara
Máy phát điệnSạc vào 500Wkhoảng 2 giờMáy phát đặt ngoài trời; nạp trạm rồi tắt máy, đỡ chạy máy cả đêm

Cách ghép máy phát với trạm sạc đáng biết: chạy máy phát ban ngày hai ba giờ, nạp đầy trạm, rồi tắt máy; ban đêm dùng trạm cho quạt, đèn, modem trong yên tĩnh, không khói, không tiếng nổ. Tấm pin gấp thì hợp nhà vườn, nhà ven biển có sân nắng, kê tấm ra ngoài ban ngày, nhớ cất khi mưa giông.

Cất giữ và dùng trong nhà cho an toàn

Trạm sạc dự phòng chứa nhiều pin lithium trong một hộp. Nó an toàn khi dùng đúng, nhưng có những nguyên tắc không bỏ được:

  • Đặt trên mặt phẳng cứng, chỗ thoáng, không phủ chăn, không để trong tủ kín khi đang sạc hay đang xả nhiều.
  • Không để trong ô tô đỗ ngoài nắng, không đặt cạnh bếp, cạnh nguồn nhiệt.
  • Cất lâu ngày thì để ở mức pin khoảng một nửa tới hai phần ba và sạc lại theo lịch trong sổ hướng dẫn, thường vài tháng một lần; trước mùa mưa bão thì sạc đầy.
  • Dùng đúng bộ sạc và dây đi kèm hoặc loại đúng thông số, không dùng dây nối tự chế.
  • Vỏ phồng, nóng bất thường, có mùi khét hoặc tiếng xì: ngừng dùng, rút hết dây nếu an toàn, đưa ra chỗ thoáng xa đồ dễ cháy, có khói lửa thì ra khỏi nhà và gọi 114.
  • Không tự mở vỏ thay cell pin, không ghép thêm pin rời vào trạm.

Về chọn loại pin bên trong, người bán thường nói tới pin lithium sắt phốt phát và pin lithium thông thường. Loại sắt phốt phát thường chịu được nhiều lần sạc hơn và ổn định nhiệt hơn, đổi lại nặng hơn. Hỏi người bán số lần sạc xả được cam kết và điều kiện bảo hành, ghi lại bằng chữ.

Trạm sạc ở nhà vườn, chòi rẫy và khi đi tránh bão

Trạm sạc có lợi thế mà bộ lưu điện và máy phát không có: xách đi được. Ở nhà vườn, chòi rẫy chưa có điện, một trạm cỡ vừa với tấm pin gấp đủ cho đèn, quạt nhỏ, sạc điện thoại, loa phát thanh trong những đêm ngủ lại canh vườn. Mang trạm về nhà sạc đầy bằng điện lưới, mang ra rẫy dùng, khỏi kéo dây xa hay chạy máy phát ồn cả đêm.

Khi phải sơ tán tránh bão sang nhà người thân hay điểm tránh trú, trạm sạc nhỏ giữ được điện thoại, đèn, radio cho cả nhà vài ngày nếu dùng dè. Lúc này dung lượng vừa phải mà nhẹ đáng giá hơn dung lượng lớn mà nặng tới mức một người khó xách.

Ở ao nuôi, trạm sạc không thay được nguồn cho máy sục khí, quạt nước chạy suốt đêm: các tải này lớn và kéo dài, cần nguồn khác. Trạm chỉ hợp cho đèn chòi canh, camera nhỏ, sạc điện thoại.

Mang trạm đi xa thì để trong túi có đệm, không ném lên thùng xe nóng, không để dưới nắng trưa. Mang lên tàu xe công cộng thì hỏi trước quy định của nhà xe, vì pin dung lượng lớn có thể bị hạn chế.

Câu nên hỏi người bán và lời rao nên nghi ngờ

Mang theo danh sách thiết bị muốn chạy và hỏi những câu sau, ghi câu trả lời bằng chữ:

  • Dung lượng tính theo Wh là bao nhiêu, đo ở điện áp nào nếu chỉ ghi mAh?
  • Công suất xả liên tục qua ổ 220V là bao nhiêu, mức đỉnh chịu được trong bao lâu?
  • Sóng điện ra là sin chuẩn hay dạng khác?
  • Sạc đầy từ ổ điện mất bao lâu, cổng sạc bằng tấm pin chịu tối đa bao nhiêu W và điện áp nào?
  • Có dùng được trong lúc đang sạc không, khi đó có giới hạn gì?
  • Cam kết bao nhiêu lần sạc xả, bảo hành bao lâu, bảo hành ở đâu?

Những lời rao nên nghi ngờ: "chạy điều hoà cả đêm" với trạm cỡ vài trăm tới một nghìn Wh; "dung lượng khủng" chỉ ghi mAh mà không ghi điện áp; "sạc bằng nắng đầy trong một giờ" với tấm pin nhỏ. Mỗi lời rao như vậy đều kiểm được bằng một phép chia đơn giản như ở các mục trên.

Nếu người bán không trả lời được công suất xả liên tục hay dung lượng Wh, đó là lý do đủ để đi xem chỗ khác.

Câu hỏi thường gặp

Trạm sạc dự phòng 1.000Wh chạy quạt được bao lâu?

Ví dụ giả định quạt 40W, dung lượng dùng được qua ổ 220V khoảng 850Wh thì được khoảng 20 giờ. Nếu quạt chạy bằng cổng 12V hoặc USB thì hao ít hơn, thời gian còn dài hơn.

Trạm sạc dự phòng có chạy được tủ lạnh không?

Được nếu công suất xả đỉnh chịu nổi lúc máy nén khởi động và dung lượng đủ cho số giờ cần. Ví dụ giả định tủ trung bình 60W thì trạm 1.000Wh giữ được khoảng nửa ngày. Hạn chế mở cửa tủ để kéo dài.

Vì sao trạm báo quá tải dù pin còn đầy?

Vì tổng tải hoặc đỉnh khởi động vượt công suất xả của trạm. Dung lượng còn nhiều không có nghĩa trạm xả được nhanh. Rút bớt thiết bị, bật lần lượt, thiết bị có động cơ bật trước.

Sạc trạm bằng tấm pin mặt trời gấp mất bao lâu?

Tuỳ công suất tấm, nắng và góc đặt. Ví dụ giả định tấm 200W ra thực tế 70%, nắng tốt tương đương 4 giờ thì được khoảng 560Wh mỗi ngày. Ngày mưa hay âm u thì ít hơn rất nhiều.

Có nên mua trạm sạc thay cho máy phát điện không?

Nhà chỉ cần đèn, quạt, modem, sạc điện thoại vài giờ hoặc không có chỗ đặt máy phát ngoài trời thì trạm sạc hợp hơn. Nhà cần chạy bơm lớn hay mất điện nhiều ngày thì trạm thường không đủ một mình.

Hộp ghi 300.000mAh thì tương đương bao nhiêu Wh?

Nếu tính ở điện áp cell khoảng 3,7V thì 300 Ah nhân 3,7 ra khoảng 1.110Wh. Nếu hộp không ghi điện áp thì không quy đổi được, nên hỏi người bán con số Wh.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138