PhongNang.comPhong Năng
Bơm tưới, đèn và thiết bị năng lượng mặt trời rời

Đèn đường năng lượng mặt trời cho đường làng, ngõ xóm: chọn, đặt cột và ai bảo trì

Thắp sáng đường làng bằng đèn năng lượng mặt trời: chọn đèn theo đoạn đường, khoảng cách cột, chỗ đặt tấm pin và việc ai lo bảo trì sau ngày khánh thành.

a row of solar street lights on slim poles along a quiet village concrete lane between rice fields, low angle against a pale evening sky

Đèn đường năng lượng mặt trời hợp với đường làng, ngõ xóm xa lưới điện hoặc nơi kéo điện chiếu sáng tốn công, nhưng đèn chỉ sáng bền khi chọn đúng cỡ cho đoạn đường, đặt cột chỗ tấm pin nhận đủ nắng, và có người được giao lo bảo trì sau ngày khánh thành. Thiếu một trong ba điều đó, sau hai mùa mưa đường lại tối như cũ.

Nhiều thôn xóm góp công góp sức dựng một dãy đèn, tháng đầu ai cũng mừng, năm sau đã có cột tắt, cột chập chờn, cột bị cây lấn che tấm pin mà không ai biết gọi ai. Bài này dành cho trưởng thôn, tổ tự quản, hội phụ nữ hay vài hộ cùng xóm đang tính làm đèn: chọn kiểu đèn, ước khoảng cách cột bằng ví dụ giả định, những chỗ không được đặt cột, và cách chia việc bảo trì cho rõ ràng.

Đèn liền thể hay đèn tấm pin rời: so nhanh

Đèn đường năng lượng mặt trời cho thôn xóm hay gặp hai kiểu. Kiểu nào cũng có chỗ hợp, quan trọng là đúng với đoạn đường của bạn.

Tiêu chíĐèn liền thể (tấm pin, pin, đèn chung một khối)Đèn tấm pin rời (tấm pin và hộp pin tách khỏi đầu đèn)
Lắp đặtGọn, một khối gắn lên đầu cộtNhiều bộ phận, phải đi dây trong cột
Chỗ hợpĐoạn đường thoáng, cột đứng được giữa nắngĐoạn có cây hai bên, tấm pin cần xoay hướng riêng
Hướng tấm pinBị gò theo hướng đầu đènXoay được về phía nắng tốt nhất
Thay pinPhải hạ cả khối đèn xuốngHộp pin thường dễ tiếp cận hơn
Cỡ pin, tấm pinBị giới hạn bởi kích thước khốiChọn lớn hơn được khi cần

Đoạn đường thẳng, hai bên ruộng, không cây cao thì đèn liền thể đủ dùng và gọn. Đoạn qua xóm có nhà, có tre, có cây ăn trái thì đèn tấm pin rời cho phép đưa tấm pin lên cao hơn, xoay về phía thoáng. Cả hai kiểu đều cần cột chắc, móng đúng, và người lắp có kinh nghiệm làm việc trên cao.

Ước số cột cho một đoạn đường bằng ví dụ giả định

Không có con số chung cho mọi làng. Dưới đây là cách tính thử để cả thôn hình dung khối lượng việc, mọi con số là ví dụ giả định, số thật do đơn vị lắp đặt khảo sát.

  1. Đo chiều dài đoạn cần thắp. Giả định đường liên xóm dài 600 mét.
  2. Chọn mức sáng mong muốn. Đường làng chủ yếu cần thấy lối đi, thấy ổ gà, thấy người đi ngược chiều, không cần sáng như đường phố.
  3. Hỏi đơn vị lắp đặt khoảng cách cột hợp với chiều cao cột và kiểu đèn đã chọn. Giả định họ đề xuất cột cao 6 mét, cách nhau 30 mét.
  4. Tính số cột: 600 chia 30 được 20 khoảng, cộng thêm 1 cột ở đầu đường, thành 21 cột.
  5. Đánh dấu trước những điểm bắt buộc phải có đèn dù lệch nhịp: ngã ba, cầu nhỏ, khúc cua, đầu dốc, cổng nhà văn hoá, điểm chờ xe học sinh.
  6. Đi lại đoạn đường vào buổi trưa, đánh dấu chỗ có bóng cây, bóng nhà đổ xuống vị trí dự kiến đặt tấm pin. Những điểm đó cần dời cột hoặc dùng tấm pin rời.

Nếu kinh phí hạn chế, nhiều nơi chọn làm trước các điểm nguy hiểm, sau đó mới lấp dần các khoảng giữa. Một dãy đèn thưa mà điểm nào cũng đúng chỗ còn hơn một dãy dày mà bỏ sót ngã ba.

Những chỗ không được đặt cột

Cột đèn đường cao vài mét, đầu nặng, đứng giữa gió nhiều năm. Một vài vị trí tưởng tiện nhưng lại nguy hiểm hoặc gây phiền về sau.

  • Gần đường dây điện trung thế, hạ thế. Cột và người dựng cột phải cách xa dây điện một khoảng an toàn. Muốn biết khoảng cách đúng, hỏi điện lực địa phương trước khi dựng.
  • Sát mép kênh mương, bờ sông lở, đất mới đắp. Móng yếu thì mùa mưa cột nghiêng.
  • Ngay dưới tán cây lớn. Tấm pin bị che, cành gãy trong bão có thể quật vào đầu đèn.
  • Chắn cổng, chắn lối xe vào ruộng, chắn tầm nhìn ở khúc cua.
  • Trên đất hộ gia đình mà chưa hỏi ý kiến chủ đất. Việc này dễ thành chuyện khi đổi chủ hoặc xây nhà.
  • Chiếu thẳng vào cửa sổ phòng ngủ nhà bên đường. Ánh sáng ban đêm rọi vào phòng gây khó chịu lâu dài.

Dựng cột, đổ móng, gắn đầu đèn là việc trên cao, phải có người có chuyên môn, có dụng cụ an toàn. Không để thanh niên trong xóm leo thang tự gắn đèn, và không dựng cột lúc trời gió, mưa hay có giông.

Pin, chế độ sáng và chuyện đèn tắt lúc gần sáng

Đèn đường phải chạy cả đêm, nên pin phải lớn. Đèn sân nhà có thể tắt lúc khuya mà không ai phiền, đèn đường thì người đi chợ sớm, người đi làm ca lúc bốn giờ sáng cũng cần. Khi chọn, hỏi rõ đèn chạy được trọn đêm ở chế độ nào.

Chế độ giảm sáng giữa đêm là bình thường. Nhiều đèn sáng mạnh vài giờ đầu tối, giảm dần lúc khuya, có cảm biến thì sáng mạnh lại khi có người, xe đi qua. Cách này giúp pin đủ tới sáng mà vẫn an toàn.

Ví dụ giả định về pin. Giả định đầu đèn tiêu 20W lúc sáng mạnh và 8W lúc dịu, sáng mạnh 4 giờ rồi dịu 7 giờ. Điện cần: 20 nhân 4 bằng 80Wh, 8 nhân 7 bằng 56Wh, tổng 136Wh mỗi đêm. Thêm phần dự phòng cho ngày âm u thì pin cần lớn hơn con số này nhiều.

Tấm pin phải nạp đủ cho đêm đó. Với ví dụ trên, tấm pin cần nạp được hơn 136Wh vào một ngày nắng bình thường sau khi trừ hao. Đèn có tấm pin nhỏ mà pin lớn thì pin không bao giờ đầy, hoặc chỉ đầy ở mùa khô.

Đèn tắt sớm dần qua từng tháng là tín hiệu. Tấm pin bẩn, bị cây lấn, hoặc pin chai. Ghi lại cột nào tắt sớm để người bảo trì kiểm đúng chỗ.

Ai lo bảo trì: chia việc từ ngày đầu

Phần lớn dãy đèn hỏng không phải vì đèn kém, mà vì không ai được giao việc. Ngày khánh thành ai cũng vui, nhưng nên chốt luôn: ai giữ sổ theo dõi, ai giữ giấy bảo hành, ai liên hệ đơn vị lắp đặt khi có cột tắt, và quỹ nhỏ cho việc thay pin, thay đầu đèn lấy từ đâu.

Một cách nhiều nơi làm là chia đường thành từng đoạn, mỗi đoạn giao cho vài hộ hai bên đường để ý. Đêm nào thấy cột tắt hay chập chờn thì báo cho người giữ sổ. Người giữ sổ ghi số cột, ngày phát hiện, triệu chứng, gom vài cột một lần rồi mời thợ. Đánh số từng cột bằng sơn ở chân cột giúp việc báo hỏng rất nhanh.

Việc bà con tự làm được là quan sát, báo hỏng, phát quang cành cây che tấm pin ở tầm thấp, giữ chân cột sạch cỏ. Việc phải để thợ là lau tấm pin trên cao, mở đầu đèn, thay pin, xử lý dây. Không ai nên leo cột hay dựng thang tựa vào cột để lau tấm pin, nhất là cột gần đường dây điện.

Giấy bảo hành, sơ đồ vị trí cột, thông tin đơn vị lắp đặt nên chụp ảnh và lưu ở nhiều người, phòng khi người giữ sổ đi làm ăn xa.

Một vòng kiểm tra sau bão, sau mùa mưa

Sau mỗi trận bão hay hết mùa mưa, người giữ sổ cùng vài hộ đi một vòng dọc đường, ban ngày một lượt và tối hôm đó một lượt. Mọi việc đều làm từ mặt đất, bằng mắt.

  1. Ban ngày, đứng cách cột một khoảng an toàn, nhìn xem cột có nghiêng, chân cột có bị xói, đất quanh móng có nứt hay sụt không.
  2. Nhìn đầu đèn và tấm pin có bị lệch hướng, nứt kính, cành cây vắt ngang không. Chụp ảnh từng cột có vấn đề, ghi số cột sơn ở chân.
  3. Xem quanh chân cột có dây điện của nhà dân, dây phơi đồ hay dây kéo lưới mắc vào cột không. Những thứ đó phải gỡ ra, cột đèn không phải chỗ buộc dây.
  4. Tối hôm đó, đi lại cả đoạn đường, ghi cột nào không sáng, cột nào sáng yếu hơn hẳn hàng xóm, cột nào nhấp nháy.
  5. Gom danh sách, gửi đơn vị lắp đặt kèm ảnh. Cột nghiêng nặng thì báo ngay và rào tạm không cho người đứng dưới, không chờ gom đủ.

Nếu thấy cột đổ chạm vào đường dây điện hoặc dây điện đứt rơi xuống đường, tuyệt đối không lại gần, giữ mọi người tránh xa và báo điện lực địa phương ngay.

Câu nên hỏi đơn vị lắp đặt trước khi ký

Mang danh sách này tới buổi họp với đơn vị lắp đặt. Câu trả lời nên ghi vào biên bản, không chỉ nói miệng.

  • Đèn chạy được trọn đêm ở chế độ nào, gặp hai ba ngày mưa liên tiếp thì còn sáng mấy đêm?
  • Tấm pin công suất bao nhiêu, pin dung lượng bao nhiêu Wh, pin loại gì, thay được không?
  • Cột cao bao nhiêu, móng làm thế nào, chịu được gió bão ở mức nào theo thiết kế?
  • Bảo hành bao lâu cho từng phần: đầu đèn, pin, tấm pin, cột. Trong bảo hành, báo hỏng thì bao lâu có người tới?
  • Có hướng dẫn bằng văn bản cho người giữ sổ không: dấu hiệu hỏng, cách báo, việc gì không được tự làm?
  • Trước mùa bão có kiểm tra cột, siết đầu đèn không?

Thôn xóm nên hỏi thêm UBND xã, phường về quy định đặt cột trên đường giao thông nông thôn, hành lang an toàn lưới điện và việc bàn giao tài sản chung. Mỗi nơi có cách làm riêng, tra quy định hiện hành trước khi dựng.

Câu hỏi thường gặp

Đèn đường năng lượng mặt trời dùng được bao lâu?

Tuỳ chất lượng từng phần. Tấm pin và cột thường bền nhiều năm, pin và đầu đèn là phần phải thay sớm hơn. Hỏi đơn vị lắp đặt tuổi thọ dự kiến của pin để lên kế hoạch quỹ thay pin.

Đèn đường năng lượng mặt trời có sáng bằng đèn điện lưới không?

Có thể đủ sáng cho đường làng nếu chọn đúng cỡ, nhưng thường không sáng mạnh liên tục cả đêm như đèn điện lưới. Đa số dùng chế độ giảm sáng giữa đêm để pin đủ tới sáng.

Khoảng cách giữa các cột đèn đường làng bao nhiêu là hợp lý?

Phụ thuộc chiều cao cột, kiểu đèn và độ sáng mong muốn. Nên mời đơn vị lắp đặt khảo sát và đề xuất, đồng thời ưu tiên đặt đèn ở ngã ba, cầu, khúc cua, đầu dốc.

Đèn đường bị tắt sớm thì kiểm tra gì trước?

Nhìn từ dưới đất xem tấm pin có bị cây che, có bám bụi, phân chim không. Ghi số cột và ngày tắt rồi báo người giữ sổ. Việc mở đèn, kiểm pin phải để thợ, không leo cột.

Có cần xin phép khi dựng cột đèn trên đường làng không?

Nên hỏi UBND xã, phường và điện lực địa phương trước, nhất là khi cột gần đường dây điện hoặc nằm trên đường giao thông chung. Tra quy định hiện hành, không tự suy đoán.

Mùa bão có cần hạ đèn đường năng lượng mặt trời không?

Đa số không cần hạ, nhưng nên nhờ đơn vị lắp đặt kiểm tra móng, bulông, đầu đèn trước mùa bão. Sau bão, đi một vòng xem cột nghiêng, đầu đèn lệch và báo thợ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138